MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA (Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğüne Sunulmak Üzere)
KONU: MESEM İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları, İSG-KATİP Entegrasyonu Eksiklikleri ve (2024/10 Sayılı Genelge) madde 3.1.2 ye göre geliştirilmeye çalışılan ve madde tafralarının bir olan Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlığı tarafı eksik olan ve tek bacaklı MEB-İMES Uygulamasının Yaratacağı Hukuki ve Operasyonel Sorunlara İlişkin Değerlendirme ve İtiraz Raporu.
GİRİŞ: Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında yürütülen işletmelerde beceri eğitimi ve staj faaliyetlerinin dijital ortamda takibini öngören “MEB-İMES” uygulaması ile son dönemde yayımlanan genelgeler, sahadaki gerçeklikten, iş hukuku normlarından ve Anayasal haklardan uzak bazı tehlikeler barındırmaktadır. Aşağıda, öğrenci kayıt aşamasından başlayarak İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) sorunları, İSG-KATİP entegrasyonu ve MEB-İMES uygulamasının dayanağı olan 10 Ağustos 2024 tarihli, 32628 sayılı ve 2024/10 numaralı Genelge’nin ilgili maddeleri çerçevesinde tespit edilen hayati riskler ve itirazlarımız maddeler halinde sunulmuştur.
- Öğrenci Kayıt Aşaması, İSG Eğitimleri ve İSG-KATİP Entegrasyonu Sorunu: MESEM’lerde öğrenci kayıt aşamasında imzalanan işletme sözleşmeleri, öğrencilerin can güvenliği ve eğitimi açısından en kritik 2024/36 sayılı Genelge ve “Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”teki MESEM’LER uygulanamaz bir genelgedir. Ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının; son yayınlamış olduğu 2 Nisan 2026 tarih 33212 sayılı ÇALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA
YÖNETMELİK’le de örtüşmemektedir. Şöyle ki;
Mesemlerde kayıt zamanı yok nerdeyse yılın son gününe kadar ilgili sınıfa öğrenci haftanın hergünü kayıt olabilmektedir. Genelge MESEM lerin yapısını tam olarak uygun hazırlanmadığından 8 saatlik eğitim verilmeden öğrenciler işbaşı yapılmayacaktır denilmesine rağmen v
haftanın farklı günlerinde kayıt olan öğrencilere bu eğitimi kimin vereceği konusu da belli değilken bunun için öğretmen bir ders ve ücret veya maaş karılığı bir ders düşünülmemişken masa başında belki ATL ler düşünülerek nasılsa onlar 11. Sınıfın son günlerinde öğrencilere toplu olarak 8 saatlik bir atölye dersinde Temel İş sağlığı Güvenliği eğitimi verilebilir mantığı ile ATL’lere özgü durumu MESEM’ler için aynı genelge içinde oluşturulmuş ve okul idareleri farklı farklı çözüm arayışı içine girmiş fakat genelgenin tam olarak uygunabildiğini sahada somut gerçeklik olarak yoktur.
Bu durum söz konusu iken iş sağlığı ve güvenliği konuları hakkında d yeterince bilgisi olmayan ve kültür öğretmeni olarak tabir ettiğimi öğretmenlerden oluşan idareciler de şuan tam olarak öğrencileri başına bir büyük kaza gelmesin diye eminim dua etmekten başk maalesef genel müdürlüğümüzün bir sitemi de yok.
Bu nedenle;
- İSG-KATİP Entegrasyonu Eksikliği: İşletmelerin fiilen bir İSG uzmanı veya iş yeri hekimi ile çalışıp çalışmadığı, İSG-KATİP sistemi üzerinden MEB sistemlerine entegre edilmemiştir. Okul idareleri ve koordinatör öğretmenler, işletmenin İSG yönünden uygunluğunu manuel evraklarla veya beyanla teyit etmek zorunda bırakılmaktadır. Bu entegrasyon sağlanmadan MEB-İMES gibi “takip” programlarının devreye sokulması, sorunun kaynağını çözmemekte, sadece şekli bir denetim mekanizması kurmaktadır.
- İşverenin Devre Dışı Bırakılarak Usta Öğreticinin Muhatap Alınması ve İş Hukuku Riskleri: MEB-İMES uygulamasının dayanağı olan 10 Ağustos 2024 tarihli, 2024/10 sayılı Genelgenin 3.1.2 maddesi gereğince geliştirilen sistem, işletme sahibi (İşveren) yerine doğrudan “Usta Öğretici”yi muhatap alacak şekilde kurgulanmıştır.
- Tam Kusurlu Pozisyon Tehlikesi: Artık kayıt aşamasında da usta öğretici e devletten onay veriyor ve eğitiminden sorumlu olarak MEB koordinatör öğretmenleri ile de MEB İMES sitemi şu an tek muhattap kabul ediyor.
- 6331 sayılı İSG Kanunu ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işyerinde alınacak tüm sağlık, güvenlik ve idari tedbirlerin asıl sorumlusu İşveren‘dir. MEB-İMES sisteminin işvereni devre dışı bırakarak koordinasyon, onay ve takip süreçlerini tamamen Usta Öğretici üzerinden yürütmesi, olası bir iş kazasında veya idari soruşturmada işverenin “Benim bilgim yoktu, sistem ve sorumluluk usta öğreticideydi” diyerek aradan çekilmesine zemin hazırlamaktadır.
- Hukuki olarak usta öğretici, işveren vekili statüsünde donatılmadan, MEB sistemi üzerinden bir nevi yasal sorumlu ilan edilmektedir. Bu durum, dar gelirli bir çalışan olan usta öğreticileri ileride doğabilecek iş kazalarında “tam kusurlu” (asli sorumlu) pozisyonuna sokacak çok büyük bir hukuki garabettir. Bakanlığın muhatabı doğrudan işverenin tüzel/gerçek kişiliği olmalıdır.
- Şahsi İnternet, Cep Telefonu Kullanım Zorunluluğu ve QR Kod Uygulaması: MEB-İMES uygulaması, koordinatör öğretmenlerin işletmelere gittiğinde QR kod okutması zorunlu kılmaktadır.
- Devlet memurlarına, kamu görevini ifa ederken şahsi cep telefonlarını ve şahsi internet kotalarını kullanma zorunluluğu getirilemez. Kurum tarafından öğretmene kurumsal bir cihaz (tablet/telefon) ve kurumsal bir internet hattı tahsis edilmediği müddetçe, öğretmenin şahsi mülkiyetindeki cihazını ve ücretini kendi ödediği internetini bakanlık uygulaması için kullanmaya zorlanması idari hukuka ve mülkiyet hakkına aykırıdır.
- Ayrıca Sahada Farklı Alanlarda Farklı bir sürü yapısal sorun barındırmaktadır. Şöyle ki;
- Otomotiv Alanında motor içine dalmış elleri vıcık vıcık yağlı bir ustaya şahsi cep telefonu çıkar e devlete gir QR kod oluştur, tamam o sırada biz öğrenci ile mesleki konuşmalar yaparken yine de ustamızın yağlı elleri şahsi telefonunu kullanma zorunda hissiyatı ile mala zarar verme, ustamızın elini yıkaması için işini bitmesini bekleyen öğretmen, MESEM lerde Haftalık ziyaret
dayatması ile biran önce başka firmaya geçme zorunda hisseden öğretmenin yaşadığı psikolojik sıkıntılar,
- Başka bir örnek Adalet MESEM ler kapalı ceza evine bırakın
telefonu sim kart bile sokamazlar,
- Başka bir örnek Mobilya Alanında sürekli atölyede yapılan imalatların montaj için işyerinden geçici görevle montaja giden ustaya ulaşamama sıkıntısı,
- Başka bir örnek İnşaat Alanında kimse firmanın merkezinde çalışmaz ve sürekli farklı şantiyeler söz konusu ve usta öğreticiye ulaşma sıkıntıları,
- Şuan da aynı sorunlar var fakat en azından firma ziyaret ediliyor ve imza kaşe alarak oradaki yetkili insan kaynakları, muhasebeci ve işverene ulaşma şansı oluyor.
- Sistem KONUM takip etmiyor. Konum servisleri kapalı iken ve konum izinleri talep etmeden çalışıyor. Bu da murat edilen kontrol mekanizmasını daha zayıf bir hale Takip edelim derken aslında tam bir takipsizlik mekanizması yaratılıyor.
- Madem öğretmene ve onu kontrol eden koordinatör müdür yardımcısına güvenilmiyor, hatta bir bakanlık yetkilisinin ifadesi ile 10 -20 TL yaptırılacak bir kaşe ile hiç gitmeden evrak kaşe imza yapılabilirse kadar paranoyaya dönüşen öğretmene yapılan düşünülmesi bile abes olan evrakta sahtecilik iftirasının alt yapısı ile geliştirilen dijital takip e develet onaylı Qr kod sistemi “TEKNİK NEDENLER” butonu ile çöp olmuş oluyor. Artık konumda takip edilmediği için evinden ve dahi tatil beldesinden TEKNİK NEDENLER butonu ile ve diğer doğrulayıcı nedenlere önlem düşünülmemiştir.
4. Kişisel verilerin korunması kanunu yönünden sorunlar
- Bir uygulama ile tüm e devlet ve şahsi bilgilerin yüklenmesi sistemdeki açıklar ile hacklanmesi neticesinde kötü niyetli kişilerin eline geçmesi riski
- Saha da uygulama sırasında yaşça büyük usta öğreticilerin dijital okuryazarlığı olmaması nedeni ile en iyi ihtimalle al oğlum/kızım Hocam benim telefonu bu TC numaram bu şifrem sen giriver
demesi ile vakıf olmamamız gereken en önemli kişisel verilere vakıf olmamız
- Yine sahada uygulamaya iş yerinde girerken kendi e devlet ve şifremizin takip edilerek ele geçirilmesi sonucu uğrayacağımız maddi manevi sıkıntılar.
5. Haftalık Çalışma Zorunluluğu, Yönetmelik İhlali ve Eşit İşe Eşit Ücret İlkesinin
Zedelenmesi: MEB-İMES sistemi, uygulamanın mantığı gereği koordinatör öğretmenin her hafta tüm işletmelere gitmesini ve bunu dijital olarak kanıtlamasını dayatmaktadır.
- Mevzuatla Çelişki: Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği, koordinatörlük görevini öğrenci/işletme sayısına göre belirli ders saatleri (haftalık 24 saat kadar.) üzerinden planlamaktadır. Mevcut yönetmelik hükümleri hilafına, yazılımın haftalık bazlı algoritması öğretmeni her hafta tüm işletmelere gitmeye mecbur bırakmaktadır.
- Anayasal Hakların İhlali (Angarya ve Eşitlik İlkesi): MESEM sisteminde, branşı ve bölge şartları gereği üzerinde 70 farklı işletme (dolayısıyla 70 farklı lokasyon) bulunan bir öğretmenin haftada tahsis edilen sınırlı koordinatörlük saatleri içerisinde 70 işletmeyi fiziksel olarak gezmesi, buralarda QR kod okutması ve süreci tamamlaması fiziksel olarak imkansızdır. Aynı koordinatörlük ücretini alan ve üzerinde 3 işletme bulunan bir öğretmen ile 70 işletme bulunan bir öğretmenin, bu sistem üzerinden aynı haftalık dayatmaya maruz bırakılması Anayasa’nın
- Maddesindeki **”Angarya Yasağı”**na ve 55. Maddesindeki “Eşit İşe Eşit Ücret” ilkesine doğrudan aykırıdır. Öğretmenler arasında devasa bir iş yükü adaletsizliği yaratılmaktadır.
SONUÇ VE TALEPLER:
Yukarıda hukuki ve operasyonel gerekçeleriyle açıkladığımız üzere;
- MESEM İSG süreçlerinin MEB-İMES gibi vitrin uygulamalarla değil, acilen İSG-KATİP entegrasyonu sağlanarak devletin resmi kayıtları üzerinden güvence altına alınmasını,
- İş kazalarında usta öğreticileri günah keçisi ilan edebilecek, işvereni sorumluluktan kurtaracak 2024/10 sayılı Genelgenin (Madde 3.1.2)’ne dayanılarak oluşturulan ve bir tarafı eksik olan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile MEB İMES uygulamasının işveren odaklı olacak şekilde hukuka uygun revize edilmesini,
- Öğretmenlere şahsi telefon ve internet kullandırma (QR Kod okutma) dayatmasından vazgeçilmesini veya gerekli teknolojik altyapının (cihaz+internet) Bakanlıkça karşılanmasını,
- Öğretmenin gittiği işletmede bir plasiyer durumuna düşüren onur ve vakarına denetleyen değil denetlenen konumuna düşüren görev yaptığını belgeleme mekanizması olarak düşünülen QR kodun Usta Öğretici E devleti ile oluşturuması uygulamsından ivedilikle ve KESİNLİKLE vazgeçilmesi,
- Öğretmenlerin işletme sayıları arasındaki uçurumlar dikkate alınmadan, her hafta tüm işletmelere gidilmesini dayatan ve Anayasal “eşit işe eşit ücret / angarya yasağı” ilkelerini zedeleyen yazılım algoritmasının mevcut Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğine uygun hale getirilmesini;
Aksi takdirde uygulamanın sahada kaosa, iş hukukunda telafisi güç mağduriyetlere ve öğretmenler nezdinde tükenmişliğe yol açacağı hususunu bilgilerinize arz eder, uygulamanın durdurularak/revize edilerek mağduriyetlerin önlenmesi için gereğini saygılarımla arz ederim.
MESEM ve MEB-İMES Yapısal Reform Önerileri
- Kontenjan ve Kayıt Sorunları
- Kayıt Sorunları: Okul kontenjan takibi ve iş yeri bulma zorlukları.
- Özellikle son zamanlarda okullarda sayın genel md toplantılarda zikrettiğiniz okulun kapasitesinin çok üzerinde olan talebi hatta çırak kaydı için araya Milletvekili ve Bakanlık yetkililerinin de araması nedeni ile okul fiziksel kapasitelerinin üzerinde öğrenci mevcudu hem örgün yüz yüze eğitimin hem koordinatörlük yükünün artmasına neden olmaktadır. Bu durum eğitim hayatının son noktası olan sokak ile MESEM arasında kalan çocuğumuzu kazanma arzusu ve isteğini de MEB İMES in haftalık ziyaret yanılgısı zorlayacak ve köreltecektir.
- Tüm illerde Merkezi lokasyonlarda MESEM ler açılmalı ve ildeki bir mekanizma ile açıkta ve özellikle hizmet sektörü dışındaki küçük yaşlarda alınması gereken mesleki eğitim ve disiplinin gerektiği Dallarda hiçbir öğrenci geri çevrilmeyecek şekilde sitem kurulmalıdır. Örneğin Otomotivde Mekaniker Öğrencisi kontenjanı sınırlı tutulurken sanayinin ihtayacı ve gelecekte azalan Otomotiv Boya ve Kaporta alanlarına kontenjan ayrılması gibi stratejik dallar seçilip yönlendirme ve pozitif ayrımcılık yapılmalıdır.
- Mesemler ATL’ler gibi sınırsız bir döngü içerisinde değildir. ATL lerde bir yıl staj yapan öğrenci mezun olunca alt sınıftaki öğrenciler çoğunlukla aynı işletmeye staja gidebilmekte iken MESEM ler 4 yıllık eğitim süresi ile işletmeye başladıklarında aynı işletmede çalışmaya devam ettikleri müddetince ikinci bir çırak ihtiyacı olmadığından MESEM lerin kapasitesi çevresindeki işyerleri kadar olmaktadır. Yani MESEM lere çoğu bölgede okul fiziksel kapasiteleri ile birlikte işletme kapasitelerini de doldurmuş bu nedenle de iş yeri değiştiren çocuklarımızın yeni işyeri bulamadıklarından iş yeri devamsızlığından kalmaktadır.
- Sık iş yeri değişliği de koordinatör öğretmenleri de ayrıca gece, gündüz; öğrenci, veli ve işveren tarafından günün her saatinde aranılarak çözüm bulunması talebi ile karşı karşıya kalmakatadır. Nasıl ki öğretmenliğin sadece sınıf ortamında yapılmadığı gibi koordinatörlüğünde sadece işletmede yapılmaması koordinatörler için düşünülen eleştirilerin haksızlığının kanıtıdır.
B. İşletme Belirleme Komisyonu
- Bu 2024/36 sayılı genelgedeki bir diğer hata da yine okul okulları ATL’ler gibi (Anadolu teknik liselerindeki) gibi düşünüp işletme tespit komisyonunca işletmelere uygunluk verilmesi talebi de yine MESEM işleyişine aykırı ve sistemin yürümesini için kimsenin dikkat çekmediği bir açık.
- Şu an geçen de sayın bakanın açıklaması ile belli sayıda işletmeden İsg eksikliği ile öğrencinin çekildiği fakat yukarıda bahsettiğimiz sistem entegrasyonu olmaması nedeni ile öğretmenler de dar alan işletme havuzunda öğrencilere kolaylıkla iş yeri bulamaması öğretmenleri çocuğu sokağa mı gönderelim burada bir şekilde idare mi edelim vicdani sorumluluğunda bırakmaktadır.
- MESEMLER belediyece ruhsat almış, vergi levhası olan, ustalık ve usta öğreticilik belgesine sahip ve İsg Katip sisteminden ataması yapılan iş güvenliği profesyonellerinden danışmanlık alan işyerlerine öğrenci kaydetmekten başka şansımız yok objektif ve rasyonel başka bir ölçüt ve sistem kurulması da mümkün değil,
- İşletmelerin duvarlarının boyası eski cephesi kötü ben beğenmedim gibi sübjektif kriterlerle işyerlerini seçme onay verme veya vermeme şansımız zaten İşletme veli okul sistemi olmadığından ihtiyaç var olan yerde öğrenci bulunamazken bazı yerlerde de ihtiyaç varken öğrenci işletme bulamamaktadır.
- Şu anki sistemde Allah muhafaza Bolu’daki yangın misali toplumda infial yaratacak bir kaza durumunda maalesef şu anki mevcut yargı sistemi içinde o komisyonda imzası olan öğretmenlerin de yargılanmaları hatta ceza almaları riski de vardır.
2. Dijital Sözleşme ve Onay Mekanizması
- e-Devlet Entegrasyonu: Öğrenci sözleşmelerinin; öğrenci, veli, işveren ve okul dörtgeninde, e-Devlet üzerinden İSG-KATİP benzeri resmi bir yazılımla yapılması.
- Hukuki Güvence: Islak imza ve manuel evrak takibi yerine dijital onay sistemiyle tüm tarafların sorumluluklarının devlet kayıtları altında netleştirilmesi.
- Resmi Kayıt ve Güvence: Mevcut durumda okul idareleri ve öğretmenlerin “manuel evraklarla” işletme uygunluğunu teyit etmeye çalışması büyük bir risk yaratmaktadır. e-Devlet onayı, tüm süreçlerin “devletin resmi kayıtları üzerinden güvence altına alınması” talebinizi doğrudan karşılar.
-
3. İSG Eğitimi Reformu
2 Nisan 2026 Tarih 33212 sayılı resmi gazetede yayınlanan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: ÇALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI
HAKKINDA YÖNETMELİK kapsamında Madde 7 deki
“(4) İşe başlama eğitimleri; işveren, işyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri veya işveren tarafından görevlendirilen bilgi sahibi ve deneyimli çalışanlar tarafından verilir.
(5) İşe başlama eğitimi her çalışan için en az iki saat olarak düzenlenir. Bu eğitimlerde geçen süre temel eğitim süresinden sayılmaz.”hükmünce;
- İşbaşı Eğitimi: Kayıt olan her öğrenciye, iş yerinde toplam 2
saatlik temel işbaşı eğitimi verilmesi.
Sonrasında Temel İŞ sağlığı Güvenliği Eğitimlerinin işyeri tehlike sınıfına uygun olarak ve yine yönetmelik kapsamında Çırak ve stajyerlerin eğitimi başlığında
“MADDE 21- (1) Çırak ve stajyerlerin eğitim ve bilgilendirilmelerinden uygulamalı eğitim alınan işyerinin işvereni sorumludur. Ancak işverenin kabul etmesi halinde çırak ve stajyerlerin
eğitimini devam ettirdiği eğitim ve öğretim kurumunda tamamladığı iş sağlığı ve güvenliği dersleri veya kursları temel eğitim yerine geçer.” Hükmünce
- Profesyonel Eğitim Desteği: 6331 sayılı Kanun uyarınca, işletmenin tehlike sınıfına uygun temel İSG eğitimlerinin, doğrudan işletmenin kendi İSG profesyonelleri tarafından verilmesinin verilen eğitim sertifikalarının 3 ay içinde okul müdürlüğüne ulaştırılarak öğrenci dosyasına konulması bunun için E MESEM de öğrencinin isg eğitim katılım sertifikasının öğrenci dosyasına kazdırılması sonrası sertifikası almıştır, “tik” işareti ile işaretlenmesi sağlanmalıdır
.
4. SGK ve Mali Sorumluluk Devri
- İşletme Odaklı SGK: e devlet entegrasyonu ile yapılan sözleşmeler , SGK ile entegre edilerek, işlemlerinin okullardan alınarak öğrencinin işletmelerde SGK’lı olması sağlanmaıdır. Öğrencinin işletmede “stajyer çalışan” statüsünde SGK’lı olması yasal zemini hazırlanması için Çalışma Bakanlığı ile 2024/10 sayılı Politika Belgesinin 3.1.2 maddesindeki Milli eğitimin paydaşı olan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İle iş birliği sağlanmalı,
- Mali Mesuliyet Sigortası: Bu sayede işverenlerin, kendi yaptırdıkları “İşveren Mali Mesuliyet Sigortası” kapsamına öğrencileri de dahil ederek hukuki ve mali risklerden korunması.
- İdari Yükün Kaldırılması: Okul idarecilerinin uzman olmadıkları SGK mevzuatı nedeniyle karşılaştıkları hatalı işlem ve para cezası risklerinin ortadan kaldırılması.
- Otomatik Teşvik ve Bildirim: İş kazası bildirimlerinin (3 günlük yasal süre) doğrudan işletme üzerinden yapılması ve teşvik ödemelerinin SGK üzerinden otomatikleşerek “dekont trafiğinin” sonlandırılması.
5. Saha Verileriyle Angarya ve Fiziksel İmkansızlık
MEB-İMES Haftalık Ziyaret Dayatması: Bir “Fiziksel İmkansızlık” Analizi
- Somut Örnek (Vaka Analizi): Ankara örneğinde, trafiğin en boş olduğu tatil gününde bile;
- Toplam Mesafe: İşletmeler arası peş peşe yapılan takipte
148 km yol kat edilmesi gerekmektedir.
- Araçla Ulaşım: Hiç durmadan ve trafik engeli olmadan
yapılan sürüş süresi 1 saat 47 dakika.
- Yaya Ulaşımı: Aynı güzergahı yürüyerek tamamlamak 21 saat sürmektedir.
- Erişim Sorunu: İşletmelerin bir kısmına toplu taşıma ile ulaşım sağlanması mümkün değildir.
o
- Ayrıca bu yukardaki harita için bir araç şarttır. Tüm öğretmenlerin aracı yok veya bu iş için kullanmak külfetini tek maaş ile büyükşehirlerde artan ev kirası ve diğer giderleri nedeni ile imkanı olmayabiliyor.
- İmkanı olmayan toplu taşıma ile kar kış yağmur çamur bu görevi mevcut hükümler çerçevesinde zümre kararları kadar işletmeyi
ziyaret etmektedir. Sadece Yürüyerek yapılamadığı bunun için uzun yürüyüşler ve sıklıkla toplu taşıma vasıtası kullanmak zorundadırlar.
- İmkanı olan ve toplu taşıma ve yürüyerek yapılma imkansızlığı nedeni ile mecburen araç kullanmak zorunda olan öğretmenlerin bu iş kullandıkları araca MTV, Ttafik ve yapılabiliyorsa Kasko (eski araçlara hem çok pahalı hem yapmıyor sigortalar) ve malum çevremizdeki savaş neden ile devletimizin sübanse etmeye çalışmasına rağmen çok fazla yükselen Akaryakıt ve bakım giderleri ile bazı branşların şehir merkezinde kalabalık caddelerde bulamadıkları park alanları nedeni ile yedikleri cezalar veya otopark ücretleri toplamı yılın ilk 5 ayında vergi dilimine giren Ek ders ücretleri düşünüldüğünde ek ders karşılığı öğretmene çok fazla bir gelir getirmediğide aşikardır.
- Branş Bazlı Dağınıklık: Kuaförlük, inşaat, elektrikli ev aletleri gibi bölümlerde işletmelerin toplu bir sanayi sitesinde bulunmaması, coğrafi olarak geniş bir alana yayılması iş yükünü katlamaktadır.
- Adaletsizlik Vurgusu: Bu veriler, nispeten “daha az” işletmeye sahip bir öğretmen için geçerliyken; üzerinde 70 farklı işletme bulunan öğretmenlerin bu ziyaretleri yönetmelikteki koordinatörlük saatleri içinde tamamlaması matematiksel ve fiziksel olarak imkansızdır.
- Hukuki Sonuç: Bu durum, Anayasa’nın maddesindeki
**”Angarya Yasağı”**na ve 55. maddesindeki “Eşit İşe Eşit Ücret” ilkesine (aynı ücreti alan ancak fiziksel olarak imkansız iş yüküne maruz kalan öğretmenler arası adaletsizlik) açıkça aykırıdır.
6. Sertifikasyon ve İstihdam Reformu
Kalfalık Modeli: Mezunlara doğrudan “Ustalık” yerine “Kalfalık”
belgesi verilmesi.
Tecrübe ile Uzmanlaşma: Alanında çalışma belgelendirmesi ile ustalığa geçiş ve bu süreçte SGK muafiyet ve teşvikleri.
Dalların Sadeleşmesi: Eğitim döneminde genel alanlar, ustalık seviyesinde ise uzmanlaşmış dallar.
Bu sayede özellikle Otomotiv gibi çok fazla dalı olan alanlarda özellikle son sınıflarda artan meslek dersleri ile büyükşejirlerde bile sınıf açılma sayısını bile doldurmayan öğrenci sayısı ile okularda Dallar arasında sadece son sınıfta 1-2 ders farkı olmasına rağmen ayrı dal olarak değerlendirilmesi nedeni ile oluşan ders yükleri ile verimsiz bir norm yükü oluşturmakta
Bu durum taşrada küçük ilçelerde hem dal ustalık belgesi sahibi hemde öğrenci sayısı azlığı nedenile ve maalesef yetirence de bulunmayan meslek öğretmeni nedeni ile de olan öğretmenlerinde verimsiz kullanımına yol açmaktadır.
a) Akademik Sadeleşme ve Kariyer Köprüsü
- Müfredat: Ağır akademik dersler yerine temel matematik dersinden fazla olarak verilen öğrencinin 10 saatlik eğitim zamanını aşan 9. ve 10. sınıfta (TARİH VE İ NKILAP TARİHİ ) 12 şer saat 11. sınıfta 16 saat 12. sınıfta 17 saat ders yükü öğrencinin kalfa olduğu ve ona göre de yüksek ücretler kazandığı yıllarda işletmeler 2 gün okula yollamayı kabul etmediklerinden MESEM’lerde tam bir kaos hakim olmuş durumdadır. Yukarıda bahsettiğimiz üniversiteye gidemeyen Bizim AHİLİK LİSELERİ olarak adlandırdığımız liseleri veya KALFALIK Liseleri ismi ile yeniden yapılandırılmaları gerektiği kantindeyiz.
- Ustalık Eğitimi Dönemi: Üniversite gitmek, asker veya polis olmak isteyen mezunlar için Açık Öğretim fark dersleri ile bu hakların kazanılmasını sağlayan köprü bir sistemin kurulması. İsteyen öğrenciler yine mesemlerde Akşam dersleri ile ister uzaktan eğitim okulda Sınav (İLİTAM benzeri) eğitim sistemi ile hem ustalık dal derslerine hem yan Alanlarların dallarında eğitim
alarak özellikle fiziksel gelişimini sağlayan öğrencilerin Metal Teknolojisi (Bilgisayar Kontrollü ( CNC ) makinelerde birleştirme ve şekillendirme Alanı ), İnşaat, Döküm teknolojileri gibi alanlara yatay geçiş imkanlarının sağlanması
- Hukuki Sorumluluğun Netleşmesi: Kaynaklarda, işverenlerin devre dışı bırakılıp usta öğreticilerin “tam kusurlu” duruma düşürülmesi eleştirilmektedir. e-Devlet üzerinden alınacak bir işveren onayı, işverenin yasal sorumluluğunu sistem üzerinde somutlaştırarak usta öğreticilerin ve öğretmenlerin üzerindeki haksız hukuki baskıyı azaltacaktır.
- Şeffaflık ve Hız: Sözleşme sürecinin dijitalleşmesi, öğrencilerin okul okul gezerek boşluk araması sorununa da çözüm olacak bir altyapı sağlayabilir.
- Öğretmenlerin İş Yükünün Azaltılması: Koordinatör öğretmenlerin işletme uygunluğunu şahsi çabalarıyla teyit etme zorunluluğunu ortadan kaldırarak, Anayasal bir hak olan “Angarya Yasağı”na uygun bir çalışma ortamı sağlar.
Demokrat Eğitimciler Sendikası Genel Merkezi
